PUTEVIMA ALI-PAŠE

           Biciklisti Sahit – Saljo Hot iz Gusinja i Mehmed Markišić iz Plava 08.08.2009 godine vozili su promotivnu voznju „PUTEVIMA ALI-PAŠE“ od Plava, Gusinja do Podgorice, preko Albanije, starim dugovjekovnim karavanskim putem u znaku podrške i ubrzanja izgradnje ovog puta koji se ne koristi praktično od 1948 godine.

            Ovaj put od Gusinja do centra Podgorice Hot i Markišić su prešli za 7h biciklom. Iz Gusinja, preko Grnčara na graničnom prelazu ušli su u Albaniju u Vrmošu odakle počinje makadm, popeli se na Ćafu Prdolec odakle su se spustili put mjesta Seljc do Tamare, zatim niz dolinu rijeke Cijevnu ušli u Crnu Goru u mjestu Kuće Ujkića i nastavili put dolinom rijeke Cijevne kroz Dinošu do Podgorice.

Inače ova vožnja je bila zakazana za 03.08.2009 godine ali je odložena za 08.08.2009 godine zbog pogoršanja vremena. Put je uglavnom protekao prilično dobro, ako se izuzme manji kvar na biciklu Hota kom je pukao držač amortizera u Albaniji na nekoliko kilometara od sela Seljce. Na svu sreću naših biciklista naišla je grupa tamošnjih stanovnika koji su pristupili u pomoć i pomogli da se inprovizuje ovaj kvar i nekako osposobi biciklo za dalju vožnju, za šta su im naši biciklisti veoma zahvalni.

Saljo Hot je inače poznati biciklista kom je ovo peti put da vozi ovu destinaciju. 11 Jula ove godine na dan obelježavanja 14. godina od genocida u Potočarima ovaj hrabri Gusinjanin ostvario biciklistički pohod vozeći neprekidno 19 sati, destinaciju od 350km Gusinje - Srebrenica kako bi ukazao poštovanje žrtvama jednog od najvećuh genocida u historiji čovječanstva nad muslimanskom djecom, ženama i starcima, a sa time je takođe i odao poštovanje svojoj voljenoj zemlji.

            Markišić je izjavio da je inpresioniran prirodnim ljepotama koje je vidio vozeći biciklo ovom destinacijom. Ujedno kaže i da su se sjećanja probudila na njegovog paradeda Meda Bejtovog koji je ovim istim putem često išao pješke noseći žito da proda u Skadar i na predka Ramfanu koji je ovim putem tjerao ovce u Skadar, a koji je bio najvisočiji čovjek koji se ikad pamti.

            Za mene je ovo prava avantura, za manje od 20km vožnje spustili smo se u zoni mediteranske klime i mnogo sam srećan što sam imao priliku da vozim ovim putem. Ova naša vožnja je promotivna u cilju podržavanja i ubrzanja obnavljanja ovog puta. A nadamo se takođe brzom otvaranju i puteva Plav – Peć gdje će se probiti tunel u podnožju planine Dio te će se do Peći vozit manje od 30km iz Plava, kao i puta Plav – Bajram Curi. Inače to je san svih Plavljana i Gusinjana, zivimo u nadi da će ubrzo put za Podgoricu preko Albanije biti obnovljen i stavljen u upotrebu čime će Plav i Gusinje ponovo imati položaj koji su imali pre nego li su postali tzv. slijepo crijevo Crne Gore, kada su 1912 godine opkoljeni od strane Crne Gore čime su izgubili status samostalne države (nakon što su bili sastavni dio Albanije, Plav i Gusinje su pune 33 godine bili samostalna država) koja je ujedno bila i zadnja šerijatska država na Balkanu, a Gusinje je vjekovima predstavljalo glavno raskršće svih karavanskih puteva od Kotora i Skadra za Peć i Carigrad. Stavljanjem u funkciju ovog puta biće od neprocenjive vrednosti ne samo za Gusinjane i Plavljane kojima će put do glavnog grada i Jadrana biti petostruko skraćen već i za sve putnike koji idu ka jugu i od juga, čime će biti spašen veliki broj života koji okončaju u kanjonu Morače, a opšte je poznato da je ta deonica puta „majka smrti“ i da ponese više ljudskih života u saobraćajnim nesrećama tokom godine nego bilo koji putni pravac u Evropi, takođe Crna Gora će uštedet ogromna finansijska sredstava koja se ulažu na opravku i održavanje tog puta, jer sredstva koja se se ulože za samo tri godine na opravkama i održavanj puta duž kanjona Morače dovoljna su za izgradnju ovog puta. Ljubitelj sam svog zavičaja i bez pretenzija dobro znamo da Plav i Gusinje predstavljaju najljepša mjesta i da kad su u pitanju prirodne ljepote zauzimaju vodeće mjesto, ne samo u Crnoj Gori ili Evropa već i šire, mada se mnogo vremena nastojalo to skriti i decenijama se radilo na iseljavanju stanovništva Plava i Gusinja čemu svjedoči i činjenica da nas ima više nego trostuko samo u Americi a o ostalim djelovima svijeta suvišno je i govorit. Želimo ovom vožnjom skrenuti pažnju našim građanima i dijaspori o značaju ovog puta koji će ponovo otvoriti oči Plava i Gusinja. Takođe ovim želimo dati podršku Fondaciji za Gusinje koja radi na putu relizacije višedecenijskog sna našeg stanovništva kao i svim koji rade na tom polju. Nadamo se da će obnavljanje ovog puta  biti jedan od značajnih faktora u  sprečavanju daljeg iseljenja Plavo-Gusinjana. Gusinje i Plav su bili civilizacija kad mnogi današnji svjedski centri nijesu ni postojali ili su bili na varvarskom stepenu razvoja, podsjetimo se samo da kada je uspostavljena Osmanska vlast ovdje je bila veća naseljenost nego li i u jednom drugom dijelu Crne Gore. O ovome najbolje govori podatak, koji datira iz tridesetih godina XVIII vijeka, da je Gusinje imalo 600 domova i oko 200 trgovinskih i zanatskih radnji kada je na Cetinju bilo 60 domova, a prema prvom zvaničnom popisu stanovništva  u Crnoj Gori iz 1485 godine, Plavsko – Gusinjski kraj imao je sedam puta više stanovnika od područja današnje Podgorice. Inšallah imamo u planu za ovu godinu još dvije promotivne vožnje od Plava do Dečana preko Bogićevice i  vožnju od Plava do Bajram-Curi preko Trokuza. Takođe veoma sam zahvalan Sahitu – Salju Hot koji je bio i vodič ovog puta a ujedno sam i ponosan jer sam imao čast voziti sa najboljim biciklistom na prostoru bivše Jugoslavije. Međutim ono što je u svoj ovoj priči veoma žalosno jeste da Saljo, naš najbolji biciklista i dalje vozi staro biciklo jer nije u mogućnosti da kupi nešto bolje te samim tim je u velikom riziku i opasnosti kad su u pitanju ovako veliki putevi.  Na putu za Podgoricu je imao ozbiljniji kvar bicikla na području Albanije i prijetila je opasnost da nespremni zanoćimo ali na svu sreću naišla je grupa ljudi koja nam je pomogla da to nekako inprovizujemo.  Ja stvarno nemogu da vjerujem da iz naše dijaspore nema nekog ko bi donirao jedno profesionalno biciklo i nešto najnužnije biciklističke opreme najboljem biciklisti u cijeloj državi iako on zaslužuje mnogo više rekao je Markišić.

                                                                                                                                      S.M.